Ngành công nghiệp điện ảnh đang chứng kiến một cuộc chuyển mình mạnh mẽ với sự phát triển của các nền tảng streaming. Song, Studio Ghibli, nổi tiếng với những tác phẩm anime huyền thoại, lại đang trải qua những khó khăn trong việc kết nối với khán giả trẻ tại Nhật Bản, khi các bộ phim của họ không được phát hành trên các nền tảng trực tuyến trong nước.
Thiếu Tính Tiếp Cận Với Khán Giả Trẻ
Từ ngày 1 tháng 5, Nippon TV đã phát sóng lại bộ phim Whisper of the Heart của Studio Ghibli trong khung giờ “Friday Roadshow”. Kế tiếp là Kiki’s Delivery Service vào ngày 8 tháng 5. Tuy nhiên, theo nhà văn và nhà báo Soichiro Matsutani, số lượng phát sóng hạn chế đang khiến câu hỏi đặt ra: Khán giả trẻ Nhật Bản còn cơ hội nào để tiếp cận di sản của Ghibli?
Thực tế cho thấy các bộ phim của Studio Ghibli hiện không có mặt trên bất kỳ nền tảng streaming nào tại Nhật Bản. Mặc dù những dịch vụ phổ biến như Netflix, Amazon Prime Video và U-NEXT đã đưa Ghibli vào danh sách quốc tế, nhưng tại quê hương của phim, người hâm mộ chỉ còn hai lựa chọn: chờ đợi phát sóng truyền hình hoặc mua, thuê DVD và Blu-ray. Cách tiếp cận này khiến Ghibli trở thành “ngoại lệ” trong môi trường giải trí hiện đại, nơi mà người dùng có thể dễ dàng tiếp cận các bộ phim khác chỉ với vài cú chạm trên điện thoại.
Xu Hướng Thay Đổi Trong Hành Vi Khán Giả
Nghiên cứu cho hay rằng thói quen xem phim của người dân Nhật Bản đã thay đổi đáng kể. Trong vòng hơn mười năm qua, tỷ lệ sử dụng dịch vụ thuê video đã giảm mạnh trong khi việc sử dụng các dịch vụ streaming trả phí tăng nhanh chóng, đặc biệt từ năm 2020. Điều này dẫn đến một sự chênh lệch rõ rệt trong việc phát sóng các tác phẩm của Ghibli.
Dữ liệu phát sóng từ năm 1985 đến nay cho thấy các bộ phim của Hayao Miyazaki như Nausicaa of the Valley of the Wind, Castle in the Sky và My Neighbor Totoro được phát sóng thường xuyên hơn so với các tác phẩm của Isao Takahata như The Tale of the Princess Kaguya hay My Neighbors the Yamadas, những bộ phim mà khán giả hiếm khi được nhìn thấy. Thực tế, nhiều bộ phim đã “biến mất” khỏi sóng truyền hình trong nhiều năm, khiến cho sự hiện diện của Ghibli đối với khán giả trẻ càng thêm xa vời.
Chiến Lược Phát Sóng Nhắm Đến Doanh Thu
Nippon TV, đơn vị đã mua lại Studio Ghibli vào năm 2023, đồng thời sở hữu nền tảng streaming Hulu. Tuy nhiên, bất chấp việc sở hữu nền tảng này, tình trạng phim Ghibli vẫn tiếp tục nằm ngoài tầm với của người hâm mộ trong nước. Theo Matsutani, có khả năng đây là một chiến lược có chủ đích nhằm bảo tồn “độ hiếm” của các tác phẩm Ghibli. Khi hiếm có cơ hội tiếp cận, mỗi lần phát sóng trên truyền hình sẽ trở thành một sự kiện đặc biệt, đảm bảo lượng người xem và doanh thu quảng cáo ổn định.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra rằng chính việc này lại thể hiện sự thụ động, phản ánh sự phụ thuộc vào mô hình kinh doanh truyền hình truyền thống trong bối cảnh ngành quảng cáo đang có dấu hiệu suy giảm. Điều này dẫn đến một lo ngại lớn hơn: một nhóm khán giả trẻ biết đến Ghibli nhưng chưa từng được xem các tác phẩm của hãng.
Tương Lai Không Chắc Chắn Của Ghibli
Thực trạng hiện tại của các phim Ghibli như Ocean Waves – đã không được phát sóng trên truyền hình Nhật Bản kể từ năm 2011 và cũng không có mặt trên bất kỳ nền tảng trực tuyến nào – cho thấy cơ hội tiếp cận gần như đã bị đóng lại.
Việc Ghibli không đưa các phim lên nền tảng streaming có thể chỉ còn là vấn đề thời gian. Các nguồn phim mới đang dần khan hiếm, và giá trị của hãng sẽ phụ thuộc vào khả năng khai thác kho nội dung có sẵn. Tuy nhiên, nếu tiếp tục trì hoãn, cái giá phải trả không chỉ là những cơ hội kinh doanh mà còn là sự đứt gãy kết nối với khán giả trong tương lai. Bởi rốt cuộc, người xem tìm kiếm là những tác phẩm chất lượng, chứ không phải chỉ là phương thức phát sóng.
Tóm lại
Studio Ghibli đang đối mặt với thách thức lớn trong việc duy trì kết nối với khán giả trẻ tại Nhật Bản khi các tác phẩm của họ không được phát hành rộng rãi trên các nền tảng trực tuyến. Những thay đổi trong hành vi xem phim cùng với chiến lược phát sóng hạn chế đang khiến Ghibli ngày càng xa rời thế hệ khán giả mới, qua đó đặt ra câu hỏi về tương lai của thương hiệu này trong nền công nghiệp giải trí ngày càng phát triển.