Trò Xuân Phả bất ngờ trở thành từ khóa được tìm kiếm mạnh trên Google sau khi Sơn Tùng M-TP đưa hình ảnh mặt nạ dân gian vào MV Come My Way. Không chỉ gây tò mò bởi tạo hình bí ẩn, loại hình nghệ thuật hơn 1.000 năm tuổi của Thanh Hóa còn khiến nhiều khán giả trẻ lần đầu quan tâm đến văn hóa dân gian Việt Nam.
Showbiz8 sẽ giúp bạn tìm hiểu vì sao trò Xuân Phả bất ngờ trở thành từ khóa hot sau màn comeback của Sơn Tùng M-TP, đồng thời giải mã ý nghĩa loạt mặt nạ dân gian xuất hiện trong MV Come My Way.
Trò Xuân Phả là gì ? Nguồn gốc và ý nghĩa của trò Xuân Phả
Trò Xuân Phả là các trò diễn dân gian mô tả cảnh 5 quốc gia cổ (thuộc Trung Hoa, Hòa Lan, Tú Huần, Chăm Pa, Ai Lao) đem lễ vật cùng với những tiết mục múa hát đặc sắc của quốc gia họ để chúc mừng Hoàng đế nước Việt xưa.
Theo truyền thuyết dân gian, trò Xuân Phả xuất hiện từ khoảng thế kỷ IX, gắn với câu chuyện Thành hoàng làng giúp vua Đinh Tiên Hoàng dẹp loạn 12 sứ quân. Sau chiến thắng, nhà vua ban cho dân làng 5 điệu múa để biểu diễn hằng năm nhằm tưởng nhớ công lao của vị Thành hoàng.
Không chỉ là một loại hình múa hát truyền thống, trò Xuân Phả còn mang nhiều giá trị lịch sử và văn hóa đặc biệt. Các điệu múa trong trò diễn được xem là biểu tượng cho tinh thần bang giao giữa nước Việt xưa với các quốc gia lân cận, đồng thời thể hiện khát vọng hòa bình, đoàn kết và thịnh vượng.
Những yếu tố làm nên giá trị của trò Xuân Phả gồm:
- Lịch sử tồn tại hơn 1.000 năm
- Kết hợp giữa múa cung đình và múa dân gian
- Mang yếu tố bang giao văn hóa cổ
- Có hệ thống mặt nạ, trang phục đặc trưng
- Được lưu truyền qua nhiều thế hệ đến nay
Hiện nay, trò Xuân Phả vẫn được biểu diễn vào dịp 10 – 12 tháng 2 Âm lịch tại Nghè Xuân Phả, Thanh Hóa và được xem là một trong những loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc của Việt Nam.
Giải mã loạt mặt nạ trong trò Xuân Phả xuất hiện trong MV Sơn Tùng M-TP
2 loại mặt nạ xuất hiện trong MV Come My Way được lấy cảm hứng từ trò Xuân Phả – loại hình diễn xướng dân gian nổi tiếng của huyện Thọ Xuân, Thanh Hóa.
1. Mặt nạ Tú Huần
Thường được làm bằng gỗ hoặc chất liệu dân gian, sơn trắng và vẽ nét đen để mô phỏng gương mặt con người theo từng độ tuổi khác nhau. Có nhân vật là bà cố già không còn răng, người mẹ răng thưa hay những người con trẻ tuổi hơn. Loại mặt nạ này mang ý nghĩa về vòng đời, sự nối tiếp giữa các thế hệ và tinh thần cộng đồng trong văn hóa dân gian Việt Nam.
Ý tưởng từ mặt nạ Tú Huần (Khuôn mặt vô cảm):
Nam ca sĩ giữ lại lớp nền sơn trắng bợt cùng những đường nét vẽ đen tả thực nét nhăn, mắt xếch của nhân vật gốc. Trong trò diễn dân gian, những chiếc mặt nạ này vốn mang tính vui nhộn, trào phúng.
Nhưng khi đưa vào không gian MV, Sơn Tùng đã biến sự “hài hước” đó thành sự lạnh lùng, vô cảm và có phần quái dị. khiến người xem vừa bị thu hút, vừa cảm thấy rợn người trước những khuôn mặt giống người nhưng không phải người.
2. Mặt nạ Hoa Lang
Đại diện cho sứ giả Cao Ly xưa. Điểm đặc trưng của loại mặt nạ này là phần mắt gắn lông công chìa ra hai bên, kết hợp cùng trang phục nhiều màu sắc. Hình ảnh này tượng trưng cho sự giao lưu văn hóa, tinh thần hòa hiếu và mối quan hệ bang giao giữa các quốc gia thời xưa.
Ý tưởng từ mặt nạ Hoa Lang:
Chi tiết đắt giá nhất của Hoa Lang chính là đôi mắt to tròn được khoét lỗ rộng. Sơn Tùng đã biến chi tiết này thành một món phụ kiện high-fashion đầy quyền lực.
Việc giữ lại đôi mắt khoét lỗ rỗng trên nền mặt nạ trắng giúp tạo ra một tạo hình vừa ma mị, vừa độc đáo, kỳ dị và bắt mắt.
Xem thêm: Come My Way lập loạt thành tích quốc tế khi vừa mới phát hành
Sơn Tùng M-TP lồng ghép điệu múa trò Xuân Phả vào vũ đạo hiện đại ra sao?
Trong MV Come My Way, Sơn Tùng M-TP không phục dựng nguyên bản trò Xuân Phả mà chủ yếu lấy cảm hứng từ hai điệu múa Tú Huần (Lục Hồn Nhung) và Hoa Lang để biến tấu theo phong cách hiện đại hơn.
Những yếu tố được lồng ghép rõ nhất trong MV gồm:
- Dáng đứng hơi khom, cử động tay chân dứt khoát và tạo cảm giác “không giống người thật”. Đây là các động tác thường thấy trong các điệu múa Tú Huần và Hoa Lang.
- Dàn dancer đeo mặt nạ di chuyển đồng loạt, đứng thành khối gợi liên tưởng đến cách biểu diễn theo hàng lối trong trò Xuân Phả.
- Ngoài ra, trang phục trò Xuân Phả cũng được lồng ghép vào nhưng thay đổi màu sắc tối giản và hiện đại hơn
Từ các chuyển động mạnh, góc quay điện ảnh và ánh sáng tối trong MV cũng góp phần tạo nên cảm giác ma mị, giúp chất liệu văn hóa dân gian trở nên hiện đại và dễ tiếp cận hơn với khán giả trẻ. Chính cách lồng ghép này đã khiến trò Xuân Phả trở thành chủ đề được tìm kiếm mạnh sau màn comeback của Sơn Tùng M-TP.
Sơn Tùng M-TP đã mang giá trị gì khi đưa trò Xuân Phả vào Come My Way?
Điều đáng chú ý nhất trong cách Sơn Tùng M-TP đưa trò Xuân Phả vào Come My Way không nằm ở việc “giới thiệu văn hóa” theo kiểu truyền thống, mà là cách anh khiến một loại hình nghệ thuật dân gian hơn 1.000 năm tuổi trở nên gần gũi và hấp dẫn hơn với giới trẻ hiện nay.
Những giá trị dễ thấy nhất mà MV tạo ra gồm:
- Khiến nhiều người trẻ lần đầu biết đến trò Xuân Phả .
- Biến những chiếc mặt nạ dân gian vốn xa lạ thành hình ảnh trendy.
- Tạo sự tò mò để khán giả tự tìm kiếm “trò Xuân Phả là gì” thay vì tiếp cận văn hóa theo cách khô khan.
- Chứng minh chất liệu dân gian Việt Nam vẫn phù hợp với xu hướng giải trí hiện đại.
- Đưa hình ảnh văn hóa Việt vào một MV mang màu sắc quốc tế.
- Góp phần giúp di sản địa phương như trò Xuân Phả bước ra khỏi phạm vi lễ hội.
Thay vì bê nguyên một màn múa dân gian vào MV, Sơn Tùng M-TP chọn cách biến tấu bằng Hip-hop, thời trang high-fashion và visual hiện đại. Chính cách tiếp cận này khiến trò Xuân Phả trở thành chủ đề viral và giúp văn hóa truyền thống dễ chạm đến thế hệ trẻ hơn trong thời đại mạng xã hội.
Kết luận
Trò Xuân Phả không chỉ là một loại hình nghệ thuật dân gian lâu đời của Thanh Hóa mà còn là di sản văn hóa phản ánh sự giao thoa lịch sử và tinh thần cộng đồng của người Việt xưa. Sau MV Come My Way của Sơn Tùng M-TP từ một loại hình nghệ thuật ít người biết đến, những chiếc mặt nạ dân gian nay đã bước ra khỏi phạm vi lễ hội địa phương để trở thành điểm nhấn văn hóa trong âm nhạc hiện đại.